Nỗi lo lớn nhất của phụ huynh khi cho con tiếp xúc AI không phải là con không biết dùng. Trẻ con dùng AI nhanh hơn người lớn rất nhiều.
Nỗi lo là con dùng quá dễ. Hỏi một câu, chép câu trả lời, nộp bài, được điểm. Lặp lại vài chục lần như vậy trong một năm thì đứa trẻ mất dần thói quen tự nghĩ.
Vì sao cấm không phải là cách
Cấm con dùng AI giống như cấm con dùng máy tính bỏ túi vào năm một chín tám mươi. Nó chỉ đẩy việc sử dụng vào chỗ ba mẹ không nhìn thấy.
Thứ có tác dụng là dạy con một quy trình, để mỗi lần con chạm vào AI, con vẫn là người ra quyết định cuối cùng. Ở CyberSoft quy trình đó gồm bốn bước và chúng tôi gọi tắt là R, D, V, P.
Bước một, con đặt đề bài
Trước khi mở AI, con phải nói được mình cần gì, cho ai, và thế nào là làm xong. Nghe đơn giản nhưng đây là bước bị bỏ qua nhiều nhất.
Một đứa trẻ hỏi AI câu làm giúp em trò chơi sẽ nhận về thứ gì đó chung chung. Cùng đứa trẻ đó, nếu hỏi em muốn một trò chơi hai người chơi trên cùng bàn phím, có điểm số, thua thì hiện màn hình chơi lại, thì kết quả khác hẳn. Và quan trọng hơn, con đã phải nghĩ trước khi hỏi.
Bước hai, AI phác thảo
Con để AI đưa bản nháp. Nhưng bản nháp đó phải được đọc và hiểu, không được chép thẳng. Ở lớp, thầy cô hay hỏi một câu rất khó chịu mà rất hữu ích. Dòng này để làm gì, bỏ đi thì hỏng chỗ nào.
Bước ba, con kiểm lại
Đây là bước quan trọng nhất và cũng là bước làm nên khác biệt. Con chạy thử, thử cả những trường hợp oái oăm, và đi tìm chỗ AI sai.
Chúng tôi cố tình cho học viên gặp những lần AI trả lời sai. Lần đầu các bạn ngạc nhiên. Vài lần sau các bạn bắt đầu có phản xạ nghi ngờ lành mạnh. Đó chính là thứ chúng tôi muốn.
Bước bốn, con chứng minh
Con phải cho thấy sản phẩm chạy đúng và nói được vì sao nó đúng. Ở CyberSoft, bằng chứng là một clip ba mươi giây con tự quay, tự giải thích, không kịch bản. Ai xem cũng biết ngay con có hiểu hay không.
Ba mẹ áp dụng được ở nhà
Bốn bước này mất thêm khoảng mười phút mỗi lần. Nhưng nó là khác biệt giữa một đứa trẻ dùng AI và một đứa trẻ bị AI dùng.
Bài viết khác cho ba mẹ
Gia đìnhNhững cuộc hẹn dịp khác và mười lăm phút mỗi tuần ba mẹ nên giữ cho con
Ít thời gian không phải lỗi của ba mẹ. Điều quan trọng là biến chút thời gian ấy thành khoảnh khắc con nhớ mãi.
Di sảnDi sản nào cho con trong thời AI
Của cải rồi có thể tiêu hết. Một cách nghĩ đúng thì con mang theo cả đời và trao tiếp cho thế hệ sau.
Định hướngVì sao trẻ nên học AI cho mọi ngành, không chỉ để làm lập trình
Tư duy kỹ sư là lõi bất biến của mọi nghề, và càng giá trị khi AI càng mạnh.